- Ευρωνατοϊκή ολοκλήρωση των δυτικών Βαλκανίων: επιδιώξεις και αντιστάσεις Μετά τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος της 30ής Σεπτέμβρη στη γειτονική Δημοκρατία της Μακεδονίας, το «Μακεδονικό» εισέρχεται στην τελική του φάση. Οι καταιγιστικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών στη νέα προσπάθεια διευθέτησης του «μακεδονικού ζητήματος» επιβεβαιώνουν μία σειρά εκτιμήσεων σχετικά με τη φύση του ζητήματος και τα ειδικά διακυβεύματα γύρω απ’ αυτό. Πρώτον, πρόκειται για μια κίνηση […]
- Οι αντιθέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας γενικεύονται σε μια περιοχή γενικευμένης αστάθειας Η Μέση Ανατολή, ο Καύκασος, η Κασπία, τα Βαλκάνια και η Ανατολική Μεσόγειος αποτελούν κορυφαίες «περιοχές αστάθειας» όπου παίχτηκαν και παίζονται τα σενάρια ανελέητων ανταγωνισμών και πολεμικών συγκρούσεων, με θύματα τους λαούς και έπαθλο τα κέρδη, τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών και δρόμων, των αγορών και των ζωνών επιρροής. Η τούρκικη ολιγαρχία σε αυτή την […]
- Έξοδος από τα μνημόνια και άλλα κυβερνητικά φληναφήματα Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ μαζί με την ΕΕ πανηγύρισε τον Αύγουστο 2018 την έστω και καθυστερημένη έξοδο από τα Μνημόνια. Βέβαια, τα κίνητρα του καθενός διαφέρουν. Ο μεν ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να διασωθεί εκλογικά προβάλλοντας ότι είναι καλύτερος και πιο φιλολαϊκός διαχειριστής του αντιλαϊκού προγράμματος προσαρμογής. Η ΕΕ θέλει να δείξει ότι η κρίση της έχει ξεπεραστεί. […]
- Εμπορικός πόλεμος, προστατευτισμός και παγκοσμιοποίηση Στον καπιταλισμό συνυπάρχουν οι τάσεις διεθνοποίησης («παγκοσμιοποίησης») και προστατευτισμού, και ταυτόχρονα ανταγωνίζονται. Ιδιαίτερα, στον σύγχρονο ολοκληρωτικό ανταγωνισμό των έντονων ανακατατάξεων στην κορυφή του συστήματος ενισχύεται η τάση προστατευτισμού-ανταγωνισμού εις βάρος της παγκοσμιοποίησης«συνεργασίας» με κύριο δράστη τις ΗΠΑ, που απειλούνται να εκτοπιστούν απ’ την κορυφαία θέση της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας. Ο οξύς οικονομικός ανταγωνισμός για αναδιανομή […]
- H πρόκληση του «κοινωνικού εταιρισμού» και η αταξική ανασυγκρότηση του εργατικού κινήματος Εκατό χρόνια μετά την ίδρυση της ΓΣΕΕ το ελληνικό συνδικαλιστικό κίνημα βρίσκεται σε βαθιά κρίση. Κρίση και του περιεχομένου αλλά και των μορφών εκπροσώπησης των εργατικών συμφερόντων. Κρίση που αφορά και τις τάσεις υποταγής στο κεφάλαιο, τις δυνάμεις του εργοδοτικού/ κυβερνητικού συνδικαλισμού, αλλά και τις τάσεις χειραφέτησης από το κεφάλαιο, τις δυνάμεις που με τον […]
- Λατινική Αμερική: Χαμένες ψευδαισθήσεις Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Δυστυχώς, σαν κακή φάρσα. Τον Ιούνιο του 2009, ο εκπρόσωπος των ανθρώπων Γιανομάμι της Βραζιλίας, Ντάβι Κοπενάβα, μιλώντας στο βρετανικό κοινοβούλιο προειδοποίησε ότι ένα δεύτερο κύμα πολέμου και αποικιοκρατίας, έρχεται. Ο Κοπενάβα δεν διάβασε σήματα καπνού ούτε μάσησε φύλλα ή κάποιο άλλο είδος παραισθησιογόνου φυτού. Οι άνθρωποι Γιανομάμι, μία από τις πολυπληθέστερες […]
- Ο ΜΥΘΟΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΙΔΕΩΔΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΑΝΑΒΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ Με τον όρο μύθο, εννοούμε συνήθως κάποια αφήγηση η οποία εδράζεται στην πίστη, σε πεποιθήσεις και δοξασίες, δηλαδή πέραν της αισθητικής εμπειρίας και πέραν κάθε επιστημονικά δομημένης τεκμηρίωσης. Η λέξη μύθος είναι ομόριζη των λέξεων μυώ, μύστης, μυστήριο κ.λ.π. Αναλόγως του περιεχομένου, οι μύθοι διακρίνονται σε αιτιολογικούς μύθους (θεογονικοί, κοσμογονικοί – οι οποίοι επιδιώκουν να […]
- Η σοβιετική κατοικία σαν σύνθετη αντανάκλαση της κοινωνικής ανισότητας Φράσεις κλειδιά: Σοβιετική Ένωση, κατοικία, κοινωνικές ανισότητες, αρχιτεκτονική και επανάσταση, οικογένεια To 1956 ο Σοστακόβιτς γράφει τη μουσική για την οπερέτα Τσεριομούσκι, που το 1963 μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Ο τίτλος της θα μπορούσε να ήταν «Ύμνος στην πολυκατοικία», καθώς εδώ, μεταξύ άλλων, περιγράφονται οι προσπάθειες ενός νεαρού νιόπαντρου ζευγαριού, της Μάσας και του Σάσα, που […]
- ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΕΥΣΗ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΤΩΡΑ λέξεις κλειδιά: πρωτοπορία, επανάσταση, τραγωδία, βιοπολιτική, τέχνη, Μέγιερχολντ, Αϊζενστάιν, Γκουατταρί, επιθυμία Τέχνη και επανάσταση; Τέχνη για την επανάσταση; Επανάσταση για την τέχνη; Τα ερωτήματα είναι αγωνιώδη, και διαπερνούν σαν εγκάρσια τομή αυτή τη σχέση πολλαπλών εντάσεων μεταξύ καλλιτεχνικής δημιουργίας και επαναστατικού ταξικού κινήματος. «Η τέχνη δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο». Γνωστό μότο, αλλά και […]
- Η τέχνη ως εμπόρευμα. Κριτική παράδοση και κριτική της κριτικής. Σε ένα από τα γνωστότερα του δοκίμια, ο Ουμπέρτο Έκο (Umberto Eco) αναλαμβάνει να υπερασπιστεί τη μαζική κουλτούρα έναντι των επικριτών της. Δεν ισχυρίζεται μεν ότι η υποταγή των πολιτιστικών προϊόντων στο μηχανισμό της προσφοράς και της ζήτησης αποτελεί εγγενώς θετική εξέλιξη, θεωρεί όμως ότι η μαζική βιομηχανική πολιτιστική παραγωγή δεν συνιστά καταστροφή, όπως πολλοί […]
- Πολιτισμικές Σπουδές: Ανατροπή ή παρένδυση του ευρωπαιοκεντρικού μοντέλου; Θα ξεκινήσουμε επιχειρώντας να διευκρινίσουμε δυο όρους του τίτλου. Αρχίζουμε με τις πολιτισμικές σπουδές (ελληνική μετάφραση του όρου cultural studies), όρο που τείνει σήμερα να καλύψει σε ένα βαθμό –όχι πάντως απόλυτο- το ευρύτερο πεδίο των σπουδών για τον πολιτισμό. Οι δύο αυτοί όροι δεν είναι, εννοείται, ταυτόσημοι. Σπουδές (φιλοσοφικές, ιστορικές, ανθρωπολογικές, πολιτικές και άλλες) […]
- Για μια μαρξιστική προσέγγιση των social media Λέξεις – κλειδιά Επικοινωνία, διαδίκτυο, social media, facebook, πολιτική οικονομία των ΜΜΕ, prosumer, συλλογή δεδομένων, στοχευμένη διαφήμιση, Christian Fuchs Η χρήση των social media έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας για όλο και μεγαλύτερα τμήματα του παγκόσμιου πληθυσμού. Την 1η Απριλίου 2018, το internetlivestats.com μέτρησε περισσότερους από 3.884.164.000 χρήστες του ίντερνετ, 2.191.989.000 χρήστες του facebook […]
- ΑΝΑΓΚΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΠΟΧΗ Λεξεις κλειδιά: ανάγκες, παραγωγή, κατανάλωση, ελεύθερος χρόνος,κομμουνισμός. Η διαλεκτική αλληλοσύνδεση ανάγκης, παραγωγής και κατανάλωσης αποτελεί κεντρική ιδέα στο έργο του Μαρξ. Χρήσιμος οδηγός στην παρούσα εργασία για την μελέτη της μαρξιστικής αντίληψης γύρω από το εν λόγω ζήτημα αποτελεί το έργο της μαθήτριας του Γ. Λούκατς, Άγκνες Χέλερ (Η θεωρία των αναγκών στον Μαρξ), καθώς […]
- Εισαγωγικό Αφιερώματος: Αστικός πολιτισμός και τρόπος ζωής: Κριτική και αντιστάσεις Τα Τετράδια Μαρξισμού στο παρόν τεύχος επιχειρούν να ανοίξουν τη συζήτηση για το ζήτημα του πολιτισμού. Είναι αυτονόητο ότι η θεματική αυτή δεν μπορεί να εξαντληθεί σε ένα τεύχος, τόσο λόγω το εύρους της όσο και εξαιτίας της διεπιστημονικότητάς της. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο προσπαθήσαμε να συμπεριλάβουμε μια όσο το δυνατόν […]
- Κρίση και καθημερινή ζωή. Η ανάγκη ενός νέου παραδείγματος Λέξεις κλειδιά: Συστημική-Διαλεκτική Προσέγγιση, Το Πλαίσιο της Κρίσης, Νέο Παραδειγμα. Η κρίση που ταλανίζει σήμερα τη χώρα και την ανθρωπότητα συνολικά είναι η βαθύτερη δομική κρίση που έχει γνωρίσει η παγκόσμια κεφαλαιοκρατία. Αναδεικνύει φαινόμενα τόσο μεγάλα και τόσο σύμπλοκα, που ακόμη και η στενά επιστημονική προσέγγισή τους δείχνει τραγικά ανεπαρκής τόσο για να τα περιγράψει […]
- Μοντέλα εργασίας και μοντέλα ζωής: Από τις απαρχές έως τη «χρυσή τριακονταετία» του καπιταλισμού Λέξεις κλειδιά: Διαδικασία παραγωγής, χρόνος εργασίας, κατανάλωση, αναπαραγωγή εργατικής δύναμης, μαζική παραγωγή «[…] ο τρόπος παραγωγής δεν πρέπει απλώς να θεωρηθεί ότι αποτελεί την αναπαραγωγή της φυσικής ύπαρξης των ατόμων. Είναι μάλλον μια καθορισμένη μορφή δραστηριότητας αυτών των ατόμων, ένας καθορισμένος τρόπος εκδήλωσης της ζωής τους, ένας καθορισμένος τρόπος ζωής από μέρους τους. Ο τρόπος […]
- Στιβ Χόκινγκ: Οδήγησε τη φυσική επιστήμη και τον κοινωνικό ρόλο του επιστήμονα ψηλότερα «Ως θεωρητικός φυσικός με έδρα το Κέιμπριτζ, έζησα τη ζωή μου σε μία ασυνήθιστη, προνομιακή «φούσκα». Το Κέιμπριτζ είναι μία ιδιαίτερη πόλη, με πυρήνα ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου. Η επιστημονική κοινότητα του, της οποίας μέλος είμαι από 20 ετών, είναι ακόμη πιο εκλεπτυσμένη. ..Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, με τη δημοσιότητα […]
- Οι αντίθετες ιστορίες δυο αγαλμάτων… Πριν από λίγο καιρό στο παλιό Φάληρο, αλλόφρονες φανατισμένοι της «ορθοδοξίας», αγκαλιά με μέλη φασιστικών και ναζιστικών μορφωμάτων, έφτασαν στο σημείο να κακοποιήσουν και στο τέλος να εκ βαραθρώσουν ένα έργο τέχνης. Το έργο δημιούργησε ο εικαστικός καλλιτέχνης Κωστής Γεωργίου και έφερε τον τίτλο “Phylax”. ‘’Υποτίθεται’’, ότι το έργο ήταν σύμβολο «σατανισμού». Πίσω από […]
- Η αχαλίνωτη εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών υγείας: Με αφορμή το «σκάνδαλο Novartis» Η «υπόθεση της Novartis» βρίσκεται το τελευταίο διάστημα διαρκώς στο προσκήνιο. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων «φωτίζονται» επιλεκτικά ορισμένες πλευρές της (μίζες-σκάνδαλα, παρέμβαση αμερικανικού παράγοντα για αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού), αποκρύπτονται όμως άλλες – οι βασικές. Αυτές επιχειρείται να αναδειχτούν στη συνέχεια. Το φάρμακο –γενικά οι υπηρεσίες υγείας (αναλώσιμα, ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός, υποδομές, αντιδραστήρια εργαστηριακών εξετάσεων, επεμβατικές […]
- Ποιος φουσκώνει τα μαύρα πανιά του πολέμου στην περιοχή μας; Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση πρόωρων Προεδρικών και βουλευτικών εκλογών στην Τουρκία για τις 24 Ιουνίου, με μια επιπόλαιη ματιά φαίνεται να δικαιώνει μια προσέγγιση που βλέπει τις στρατηγικές όξυνσης στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, ως απόρροια ενός «πολιτικού παιγνίου» της υπεραντιδραστικής κυβέρνησης της γειτονικής χώρας, απλά και μόνο για λόγους «εσωτερικής κατανάλωσης». Δε λείπουν μάλιστα και οι παρηγορητικές […]
- Το δημοφιλές τραγούδι ως έκφραση της λαϊκής κουλτούρας Το τραγούδι είναι το πολιτισμικό αγαθό το οποίο θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως καθολικά προσιτό και πραγματικά κοινό καθώς δεν υπάρχει σχεδόν κανείς που να μην είναι εκτεθειμένος σε αυτό, τη μία ή την άλλη στιγμή. Το πεδίο μελέτης του ελληνικού δημοφιλούς τραγουδιού σε συνάρτηση με τη σύγχρονη λαϊκή κουλτούρα όσο κι αν είναι ενδιαφέρον […]
- Τέχνη και κοινωνία: Ερωτήματα, σκέψεις και προβληματισμοί. λέξεις κλειδιά: στρατευμένη τέχνη, εργατικός πολιτισμός, προλετκούλτ, ερασιτεχνική δημιουργία, κρίση και τέχνη, επανάσταση και τέχνη, Αν η σύλληψη του εξωτερικού κόσμου προσδιορίζεται ως η αντανάκλασή του στην ανθρώπινη συνείδηση, τότε η τέχνη ως μορφή συνείδησης δεν μπορεί παρά και η ίδια να είναι μια αντανάκλαση της κοινωνικής πραγματικότητας και των αντιθέσεών της. Αντίθετα όμως από […]
- Μιλιταρισμός και Εκπαίδευση στις Η.Π.Α. Λέξεις κλειδιά: μιλιταρισμός της εκπαίδευσης, στρατιωτικοποίηση, δημόσια εκπαίδευση στις ΗΠΑ, νεοφιλελεύθερες εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, σχολική βία ο περιστατικό μαζικής ένοπλης βίας στο γυμνάσιο Marjory Stoneman Douglas στο Πάρκλαντ της Φλόριντα στις Η.Π.Α επανέφερε στο προσκήνιο, με έναν τραγικό τρόπο, τόσο τη συζήτηση σχετικά με τη Δεύτερη Τροπολογία του αμερικανικού συντάγματος που αφορά την οπλοφορία, όσο και […]
